Ersan Hukuk Bürosu olarak; sağlık ve ilaç sektöründe faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin ulusal ve uluslararası operasyonlarında hukuki danışmanlık sağlarken, özellikle kanser hastalarının sağlık ve yaşam haklarına erişimini engelleyen SGK ilaç ret kararlarına karşı yargısal süreçleri titizlikle yürütmekteyiz.

1. SGK Tarafından Karşılanmayan Kanser İlaçları ve İhtiyati Tedbir Davaları

Kanser tedavisinde onkoloji hekimleri tarafından hastaya reçete edilen ve tıbbi açıdan kullanımı zorunlu görülen birçok yeni nesil akıllı molekül veya immünoterapi ilacı (örn. Keytruda, Opdivo, Tecentriq vb.), Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) bedeli ödenecek ilaçlar listesinde yer almamakta veya katı endikasyon kısıtlamalarına tabi tutulmaktadır.

Bu durum, hayati tehlikesi bulunan hastaların fahiş bedellere sahip ilaçları kendi imkanlarıyla temin etmek zorunda kalmasına veya tedaviye erişememesine neden olmaktadır. Ersan Hukuk Bürosu; T.C. Anayasası'nın 17. maddesi (Yaşama Hakkı) ve 56. maddesi (Sağlık Hakkı) ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2. maddesi gereğince, yetkili İş Mahkemeleri nezdinde ihtiyati tedbir talepli davalar açmaktadır.

İhtiyati tedbir kararı sayesinde, davanın esastan sonuçlanması beklenmeksizin ilacın kurum tarafından kesintisiz ve bedelsiz olarak hastaya sağlanması amaçlanmaktadır.

Anayasal ve Uluslararası Yasal Dayanak

Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre; devletin sosyal hukuk devleti ilkesi gereği bireylerin yaşamını koruma ve tedaviye erişimini sağlama pozitif yükümlülüğü bulunmaktadır. SUT düzenlemeleri, hastanın yaşam hakkının önüne geçemez.

2. SGK İlaç Bedeli Ret Kararları ve Ödenen Tutarların Faiziyle İadesi

Hastaların mahkeme süreci öncesinde veya dava açılana kadar geçen sürede kendi bütçeleriyle, fatura karşılığı satın almak zorunda kaldıkları ilaç bedelleri de hukuki koruma altındadır.

Kuruma yapılan idari başvurunun reddi veya zımnen reddi üzerine açılan alacak davalarında; hastanın tedavi sürecinde cebinden karşıladığı tüm fatura tutarlarının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte SGK'dan tahsili talep edilmektedir.

3. Endikasyon Dışı İlaç Kullanımı ve TİTCK Hukuki Başvuru Süreçleri

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından ruhsatlandırılmamış veya ruhsatlı olduğu halde ilgili kanser türü için prospektüs endikasyonu bulunmayan ilaçlar için uzman hekimlerce "Endikasyon Dışı İlaç Kullanım İzni" başvurusu yapılması zorunludur.

TİTCK tarafından bilimsel verilere ve hekim mütalaasına aykırı şekilde verilen ret veya gecikme işlemlerine karşı, İdare Mahkemeleri nezdinde yürütmenin durdurulması ve işlemin iptali davaları açılarak hastanın ilaca zaman kaybetmeden erişimi hedeflenmektedir.

4. Tıbbi Kötü Uygulama (Malpraktis) ve Tazminat Davaları

Tedavi hizmetinde gerçekleştirilen teşhis, tetkik, cerrahi müdahale ve bakım hatalarına istinaden hem hastalar ve hasta yakınları adına hem de hekimler ve özel sağlık kuruluşları adına süreçte yer alınmaktadır:

  • Hatalı cerrahi müdahaleler ve anestezi kusurlarından doğan tazminat davaları
  • Gecikmiş veya hatalı teşhisten kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini
  • Aydınlatılmış onam formunun usulüne uygun alınmamasından doğan uyuşmazlıklar
  • Hekim ve sağlık personeline yönelik haksız şikayet ve davalarda hekim savunması
Yargısal Prosedür

İlaç Bedeli Davalarında 4 Aşamalı Hukuki Yol Haritası

01
Tıbbi Evrak ve Rapor İncelemesi: Hekim sağlık kurulu raporu, ilaç kullanım endikasyonu ve epikriz evraklarının hukuki uygunluğu denetlenir.
02
SGK İdari Başvurusu ve Ret Tespiti: İlacın bedelsiz temini talebiyle kuruma resmi başvuru yapılır ve ret kararı veya yasal zımni ret süresi beklenir.
03
İş Mahkemesinde İhtiyati Tedbir Talebi: Tedavinin aksamaması adına acilen ihtiyati tedbir tensibi talep edilerek ilacın dava süresince karşılanması istenir.
04
Kesintisiz Temin ve Bedel İadesi: Mahkeme kararıyla ilaç temini sağlanır ve geçmişte ödenen faturalar yasal faiziyle kuruma rücu edilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

SGK kanser ilacını karşılamadığında ilk olarak ne yapılmalıdır?
Onkoloji uzman hekiminizden güncel sağlık kurulu raporu, ilaç kullanım gerekçesini içeren tıbbi epikriz ve reçeteyi temin ettikten sonra vakit kaybetmeksizin SGK'ya resmi başvuru yapılmalıdır. Kurumdan gelen ret yazısının tebliği üzerine yetkili İş Mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli dava açılması yasal yoldur.
İhtiyati tedbir kararı ne kadar sürede verilir?
İş Mahkemeleri, kanser ilaçlarının hayati niteliği ve telafisi imkansız zararlar doğurabilecek olması sebebiyle tedbir taleplerini öncelikli olarak değerlendirmektedir. Uygulamada mahkemenin tensip zaptı ile birlikte genellikle 1 ila 3 hafta içerisinde tedbir kararı tesis edilebilmektedir.
Dava süresince ilacımı kendi cebimden ödemek zorunda kalır mıyım?
Mahkeme tarafından ihtiyati tedbir kararı verildiği takdirde, kurum bu karara uymakla yükümlüdür ve ilacınız dava kesinleşene kadar kurum tarafından bedelsiz temin edilir. Karar öncesinde satın aldığınız ilaçların faturaları ise dava dilekçesine eklenerek yasal faiziyle geri talep edilir.
Endikasyon dışı kullanım onayı olmadan dava açılabilir mi?
İlacın prospektüsünde hastanın mevcut kanser türü yer almıyorsa öncelikle hekim tarafından TİTCK'e endikasyon dışı kullanım izni başvurusu yapılması gerekmektedir. Bu iznin verilmemesi veya gecikmesi halinde hem TİTCK işlemine karşı idare mahkemesinde hem de SGK ret işlemine karşı dava açılabilmektedir.
Yasal Uyarı ve Etik Bildirim

Yukarıda yer alan açıklamalar 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği gereği yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her davanın tıbbi ve hukuki şartları farklılık gösterebileceğinden kesin bir sonuç vaadi olarak değerlendirilemez.